خانه آموزش نحوه­ ی تنظیم دنده­ دوچرخه + فیلم

نحوه­ ی تنظیم دنده­ دوچرخه + فیلم

تنظیم دنده دوچرخه

یک حرکت نرم و بی صدا قطعا می­تواند دوچرخه سواری را برای شما متفاوت و دوست داشتنی تر کند. این مورد به دنده­ دوچرخه مربوط می­شود. در این مقاله از اسپرتان به شما توضیح خواهیم داد که چگونه چرخ دنده­ های جلو و عقب دوچرخه را در حالت درست تنظیم کنید. همچنین مشکلات رایج در چرخ دنده­ها و نحوه­ ی تعمیر آنرا بیان خواهیم کرد.

تنظیم دنده دوچرخه

👀 ویدیو تنظیم دنده دوچرخه ( توضیح مختصر ) – با زیر نویس فارسی
فیلم زیررا تماشا کنید یا مراحل را به تفکیک درمتن بخوانید :

 مشکلات رایج دوچرخه سواران و راه حل آنها

برای شروع ابتدا باید تشخیص دهید که چه مشکلی برای دنده­ های دوچرخه ­ی شما به وجود آمده است که به خوبی کار نمی­کند. برای یادگیری انواع ایرادات رایج در دنده ­ها متن زیر را مطالعه کنید.

مشکل: دنده ­­ها تنها با یک بار فشردن اهرم مربوطه به طور کامل تعویض نشود.

راه حل: این مشکل معمولا به کابل دنده مربوط می­شود و برای حل آن باید با دست کشش آن را تنظیم  کنید. در ادامه خواهیم گفت که تنظیم دستی (آچار کشی) چیست و چگونه باید آن را انجام دهید.

مشکل: دنده­ ها به راحتی تعویض می­شوند اما زنجیر چرخ از جای خود خارج  می­شود.

راه حل: برای رفع این مشکل باید حد حرکت چرخ دنده­ها را تنظیم کنید که در ادامه روند انجام این کار را توضیح می­دهیم. 

مشکل: تعویض دنده بالا به پایین راحت اما تعویض دنده­ی پایین به بالا دشوار و کند است.

راه حل : آخرین بار کی کابل دنده­ ی خود را عوض کردید؟ یک کابل کثیف و یا پوسیده می­تواند عامل این مشکل باشد. پس نسبت به تعویض آن اقدام کنید.

مشکل : لغزش و پرش در زنجیر و به طور کلی خوب کار نکردن آن

راه حل: زنجیر، کست ( قسمتی که چرخ دنده­ها روی آن قرار می­گیرند ) و حلقه­ ی زنجیر را بررسی کنید. آیا می­توانید لبه­ های شبیه به بال کوسه روی دندانه­ های زنجیر یا کست خود ببینید؟ اگر چنین نیست که متاسفانه شما باید به فکر تعویض کست ، زنجیر و یا حلقه­ ی زنجیر دوچرخه باشید.

تنظیم دنده دوچرخه

🔶 بیشتر بخوانید : ده نکته عالی برای مراقبت از دوچرخه

تنظیم دستی کابل دنده­ دوچرخه

اگر چرخ دنده­ های شما به ترتیب درست قرار گرفته باشند هنگامی که روی دنده یکبار کلیک می­کنید دنده ها فقط یکی جابه جا خواهد شد. حال چه دنده­ ی جلو باشد یا دنده عقب. اما اگر مشاهده کردید که با یک بار تعویض دنده گیر می­ کند و یا پرش دارد  اولین گزینه ممکن آن است که باید چرخ دنده ­ها را آچارکشی کنید.

مشکل گیر کردن و کندی تعویض دنده می­تواند ناشی از کابل متصل به اهرم دنده باشد که معمولا در دوچرخه ­های جدید اجتناب ناپذیر است. ابتدا چرخ دنده­ های عقب و یا گیره ­ی آنها را بررسی کنید چنان­چه آنها سالم بودند پس به سراغ تنظیم دستی بروید.

ابزارهای مورد نیاز

شما به یک آچار هکس (شش گوشه) با اندازه­ی ۴ یا ۵ میلی متر برای جا انداختن و محکم کردن سر نگهدارنده و استوانه شکل کابل دنده احتیاج دارید.

تنظیم دنده دوچرخه

مراحل تنظیم دستی

مرحله اول : چرخ دنده­ ی جلو را روی  کوچکترین یا حلقه­ ی وسط قرار دهید.سپس پیچ انتهایی نگهدارنده­ی کابل را در جهت عقربه­ های ساعت به طور کامل بچرخانید. سپس یک دور پدال را بچرخانید. به این ترتیب سر کابل از قسمت پشت شانژمان آزاد می­شود.

تنظیم دنده دوچرخه

مرحله­ ی دوم: به آرامی با دست پدال را بچرخانید تا زنجیر در دومین دنده­ ی کوچک قرار بگیرد. سپس کشش کابل را با دست به آرامی چک کنید و سرپیچ آن را در جهت عقربه ­های ساعت بچرخانید. مراقب باشید که خیلی آن را سفت نکنید چون باعث فرسایش کابل خواهد شد. مجددا به آرامی پدال بزنید. زنجیر باید روی کوچکترین دنده قرار بگیرد. در نهایت با اهرم دنده را عوض کنید اگر کارتان را درست انجام داده باشید دنده­ ها در کست به راحتی می­ چرخند.

اگر تعویض  دنده به بالا روان نبود با چرخاندن نگهدارنده­ ی کابل در جهت عقربه­ های ساعت کشش کابل را افزایش دهید. کشش کابل باید به حدی باشد که حرکت زنجیر در دومین چرخ دنده کوچک به راحتی صورت پذیرد.

اگر تعویض دنده از پایین به بالا به درستی صورت گرفت اما عکس آن به خوبی انجام نشد می­تواند ناشی از کثیفی یا آسیب کابل دنده باشد که یا باید روغن کاری و تمیز شده و یا آن را تعویض کنید.

تنظیم دنده دوچرخه

مرحله­ ی سوم: زنجیر را روی کوچترین حلقه­ ی چرخ دنده­ی جلو و حلقه­ی وسط چرخ دنده­ی پشت قرار دهید. سپس کابل چرخ دنده جلو را با پیچاندن سر استوانه­ای نگهدارنده­ ی آن در جهت عقربه­ های ساعت شل کنید. یک سر کابل را از داخل نگهدارنده­ ی آن آزاد کنید. کشش کابل را تنظیم کنید و مجددا آنرا در نگهدارنده قرار داده و سفت کنید. 

سعی کنید با پدال زدن زنجیر در دایره­ی وسط یا بزرگتر جلویی قرار بگیرد. اگر حرکت آن گیر داشت استوانه­ ای سر تنظیم کننده را نیم دور در جهت خلاف عقربه ­های ساعت بچرخانید و مجددا امتحان کنید. این روند را تا جایی تکرار کنید که زنجیر روی بزرگترین چرخ دنده به راحتی حرکت کند. اگر بازهم حرکت روان نبود نیم دور دیگر استوانه را بچرخانید تا جایی که از روان بودن تعویض دنده رضایت داشته باشید.

حد حرکت چرخ دنده ­ها را تنظیم کنید.

👀 ویدیو تنظیم حد بالا و پایین دنده دوچرخه با زیر نویس فارسی
فیلم زیررا تماشا کنید یا مراحل را به تفکیک درمتن بخوانید :

حد حرکت و جابه جایی دنده ­ها را با تنظیم شانژمان تنظیم کنید. اگر این کار را  بدرستی انجام ندهید ممکن است دنده­ های شما به خوبی عوض نشده و زنجیر دوچرخه از جای خود خارج  شود و یا کست (قسمتی که چرخ دنده­ها روی آن سوار شده­اند.) در برود که هم برای شما و هم برای دوچرخه خطرناک است.

پیش از شروع حرکت مطمئن شوید که گیره­ی مربوط به شانژمان خم نشده باشد. اگر چنین مشکلی وجود داشت باید نسبت به تعویض آن اقدام کنید. مراحل تنظیم حد و وسایل مورد نیاز را در ادامه خواهید دید.

ابزار مورد نیاز

تنها چیزی که لازم دارید یک پچ گوشتی چار سوی کوچک است.

مرحله­ ی اول : پیچ مربوط به پایین­ترین محدوده­ی حرکتی که با حرف L مشخص شده است را پیدا کنید و آن را در جهت عقربه­ های ساعت باز کنید. با فشار دست دنده را به سمت بالاترین حالت ممکن تغییر دهید. باید دردومین یا سومین حلقه بزرگ کست جای بگیرد.

تنظیم دنده دوچرخه

در حالی که هنوز چرخ دنده­ ها را فشار می­دهید با دست دیگر پدال را به آرامی بچرخانید و چرخاندن پیچ L را تا جایی ادامه دهید که زنجیر روی بزرگترین چرخ دنده ( کمترین دنده) قرار گیرد و هنگام حرکت هیچ گونه پرش و صدایی نداشته باد.

تنظیم دنده دوچرخه

مرحله­ ی دوم: پیچ بالای ( پیچی که روی آن با حرف H مشخص شده ) تنظیم کننده دنده ( شانژمان) را بچرخانید و اجازه دهید زنجیر به سمت پایین کاست به وسیله­ی پدال زدن حرکت کنند.

شل کردن پیچ را تا جایی ادامه دهید که زنجیر در کوچکترین چرخ دنده ( بالاترین دنده) قرار بگیرد و بدون هیچ پرش و یا صدایی به صورت روان حرکت کند. حد بالا و پایین  دنده ­های عقب دوچرخه شما به این صورت تنظیم می­شود.

تنظیم دنده دوچرخه

مرحله­ ی سوم: فاصله­ ی بین دیسک دنده­ ها و چرخ دنده­ی چرخ (jockey ) را با چرخاندن پیچی که در قسمت بالای شانژمان قرار دارد تنظیم کنید.

تنظیم دنده دوچرخه

در دوچرخه ای با دنده بالا باید جوکی چرخ به وضوح از کست دنده­ها جدا باشد. اگر پیچ بالا را در جهت عقربه­های ساعت بچرخانید فاصله­ ی بین آنها را افزایش و اگر در خلاف جهت بپیچانید آن را کاهش می­دهید. زمانی این فاصله تنظیم است که در حدود ۲ میلی متر باشد.

تنظیم دنده دوچرخه

مرحله­ ی چهارم: چرخ دنده­ی جلو را روی کوچترین حلقه و چرخ دنده پشت را روی بزرگترین حلقه تنظیم کنید. سپس با چرخاندن پیچ پایین (پیچL) روی شانژمان  حد پایین دنده­های جلو را تنظیم کنید.

شما باید این کار را با یک کابل دنده شل انجام دهید که کشش کابل مانع از تنظیم حد پایین دنده­ی جلو نشود.

 برای انجام این کار، سیم پیچ نگهدارنده کابل را در شانژمان آزاد کنید. پدال ها را به آرامی بچرخانید و استوانه­ای سر کابل را به بیرون بچرخانید تا زنجیر به حلقه کوچک برسد و روان روی آن حرکت کند بدون اینکه به شانژمان سایشی داشته باشد.

شل کردن کابل را متوقف کرده و مجددا نگهدارنده­ی کابل را سفت کنید البته نه آنقدر که کابل پاره شود. سپس پیچ تنظیم حد بالا را بچرخانید تا جایی که دوچرخه روی بالاترین دنده ( کوچکترین حلقه­ ی چرخ دنده ) قرار گیرد.

کابل دنده را با دست کشش دهید و نه با اهرم تعویض دنده. می­توانید از یک اهرم لاستیکی برای این کار استفاده کنید که دست­های شما با کابل آسیبی نبیند.

🔶 بیشتر بخوانید : راهنمای دوچرخه سواری در زمستان

کشش را روی کابل حفظ کنید و در همین حالت پیچ H را نیم دور بچرخانید تا زنجیر روی بزرگترین حلقه چرخ دنده­ها قرار گیرد پس از این مرحله چرخاندن پیچ به اندازه­ی یک چهارم دور کمک خواهد کرد که دنده باعث سایش زنجیر نشود.

تعویض گیره­ ی خم شده­ ی شانژمان عقب

گیره ­ی شانژمان بخش­هایی هستند که حکم ضربه گیر را دارند و طوری طراحی شده اند که در هنگام ضربه و تصادف کمترین آسیب به شانژمان ( دنده عوض کن ) برسد.

اگر قسمت عقب دوچرخه به درستی کار نکند و یا دوچرخه در معرض یک تصادف و یا ضربه قرار گیرد گیره­ ها در معرض خطر خم  شدن هستند. از آنجا که گیره­ها به سادگی خم می­شوند توصیه می­کنیم همیشه یک ست آچار هکس در اندازه­های مختلف هنگام دوچرخه سواری در جاده برای تعویض آنها با خود داشته باشید.

معمولا هر نوع گیره­ای با دنده عوض کن سازگاری دارد اما شما باید همچنین نوع مناسبی را بیابید که با فریم چرخ شما نیز هماهنگ باشد.

تنظیم دنده دوچرخه

اگر گیره­ی شما خم شده بود سعی نکنید که با دست آن را به عقب برگردانید زیرا با این کار خود ممکن است مجبور شوید تا خانه پیاده بازگردید.

در عوض آن می­توانید با توجه به آنچه در قسمت­های قبل گفتیم تنظیم دستی و تعیین حد بالا و پایین را برای شانژمان انجام دهید. شاید تمام مشکل شما رفع نشود اما قطعا شما را به خانه می­رساند. در ادامه خواهیم گفت که چگونه یک گیره­ی جدید را نصب کنید.

وسایل مورد نیاز

چند ابزار و آچارهای هکس با سایز مناسب

چگونه این کار را انجام دهیم.

مرحله­ ی اول : از پشت دوچرخه به زنجیر ، کست و جاکی ( چرخ دنده کوچک پایینی که زنجیر روی آن است) نگاه کنید اگر هرسه دریک امتداد قرار نداشتند پس باید گیره­ی شانژمان را تعویض کنید. معمولا انحراف و خم شدگی به سمت چرخ بیشتر شایع است.

تنظیم دنده دوچرخه

مرحله­ ی دوم: چرخ عقب خود را درآورید. شانژمان را از گیره آزاد کنید. اما زنجیر را روی آن باقی بگذارید.

تنظیم دنده دوچرخه

مرحله­ ی سوم: پیچ­ های اتصال دهنده­ی گیره به قاب دوچرخه را باز کنید و مراقب باشید که آنها را گم نکنید.

تنظیم دنده دوچرخه

حال مراحل قبل را به صورت معکوس برای گیره­ی جدید انجام داده ، کشش کابل و حد بالا و پایین دنده ها را تنظیم کنید و آماده شوید که مجدداً سوار بر دوچرخه­ ی خود شوید.

گردآوری و تدوین : واحد آموزش اسپرتان

بارگذاری نوشته های مرتبط بیشتر
مطالب بیشتر از این نویسنده کارشناس آموزش
بارگذاری بیشتر در آموزش

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بررسی کنید

نحوه پیدا کردن جهت های جغرافیایی از طریق خورشید (فیلم)

تا حالا خبر گم شدن گروهی کویرنورد در دل کویر را شنیده اید؟ آِیا آنان لوازم جهت یابی همراه …